![]() |
MIMAR
| Halk mimarisi; halkın
kendisi için oluşturduğu nesnel yaşam çevresidir. Halk mimarisinin
genel etkenler altında gelenekselleşen, anonim bir tasarım sürecinde
oluşan bir mimarı olarak da tanımlayabiliriz.
Halk mimarisi; sözkonusu toplumun değer
yargılarını, dünya görüşlerini, gelenek görenek ve inanç
sistemlerini, aile ve akrabalık bağlarını komşuluk ilişkilerini
anlamada ve anlatmada kaynaklık eden en önemli verilerden biridir.
Resmi ve anıtsal niteliği olan yapılar
halk mimarisi dışında değerlendirilirler. Fakat ülkemizde mevcut
hamam, çeşme, kahve gibi yapılar da halk mimarisi içerisinde değerlendirilmektedir.
Halk mimarisini incelemek öncelikle doğal
ve toplumsal çevresini daha sonra da yapı malzemesi ve teknikleri
incelemek demektir.
Halk mimarisinin anıtsal bir amacı
yoktur, yani iz bırakmak amacıyla üretilmezler. Halk mimarisinde yörenin
tipik malzemesi kullanılır. Bu nedenle aynı yöresel koşulları taşıyan
aynı jeolojik yapıya sahip yerlerde aynı tip yapılara rastlanır.
Halk mimarisini oluşturan yapılar, özel
mimarlar tarafından değil, yerel sahipleri veya yerel ustalarınca
yapılır.
Genel olarak halk mimarisi anonim bir yapıya
sahiptir. Bundan dolayı halk mimarisine anonim mimari de denebilir.
Halk mimarisi ekonomik ve toplumsal yapı
değişmedikçe yıllar boyu aynı şekilde değişmeden devam eder.
Bir proje dahilinde oluşturulmayan halk mimarisi ürünleri
Anadolu’nun 7 bölgesinde de kendine has özellikler göstermektedir.
Halk kültürlerinin bütün konularını
araştıran Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve
Geliştirme Genel Müdürlüğü bu kapsamda da çalışmalarını sürdürmektedir.
Halk mimarisi ürünleri slaytlarla
belgelenmekte, yapım tekniği, fonksiyonel açıdan inceleme ve
gelenek boyutu yerel ustalarla yapılan görüşmelerle tespit
edilerek arşivlenmektedir.
Değişen kültürel ve toplumsal yapı
ile birlikte halk mimarisi ürünlerimizde de hızlı bir değişim gözlenmektedir.
Halk mimarisini yaşatmak onu durdurarak
korumak değil, esas yapılış dilek ve nedenlerine ters düşmeden
ona yeni fonksiyonlar yükleyerek konuyu yeniden yorumlamak ve değerlendirmektir.
Yeni yapılar geçmişten gelen geleneksel
yaşama biçimine cevap vermenin yanısıra değişen kültürel yapının
gereksinimlerini karşılayacak şekilde oluşturulmalıdır.
Halk mimarisi ürünlerinin güzelliği ve
özelliği hakkında bilgisi olmayan halk bu yapıları süratle yok
etmekte olanların yerine kendileri için son derece sağlıksız olan
yapıları inşa etmektedirler. Bu konuda halk bilinçlendirilmelidir.
İnsan çevresiyle bir bütündür. Gelişen
teknoloji ve değişen kültürel yapı ile birlikte ülkemiz hızlı
bir şehirleşme sürecine girmiştir. Bu süreçte oluşturulacak yapıların
kabul görmesi yönündeki çalışmada;
Doğa insanla bir bütündür. İnsanoğlu
ilkçağda olduğu gibi günümüzde de barınmak yaşamını sürdürebilmek
için kendisine bir mekan oluşturmuş, gelecekte de oluşturacaktır.
O mekan kültürel yapıyı anlatmada kaynaklık eden en önemli
yeridir.
|
Tel: 90 (212) 511 2198 - 511 7556 Fax: 90 (212) 511 21 98 - 520 77 43 e-mail: info@istanbullife.org