Cellat Mezarlıği

Ersin KALKAN

Günlerdir süren ve insanın kulak memelerini bir jilet gibi doğrayan keskin ayaz bitmiş kar başlamıştı. Kar tanecikleri kelebekler gibi uçuşarak iniyordu toprağa. Beyaza kesilmiş ağaçlar, bir başka zamanın, bir uzak ülkenin hülyalı melekleri gibi bir görünüp bir kayboluyordu. Cenazeyi Eyüp Mezarlığı´na getiren cemaatin içinde küçük bir çocuk olarak tırmanıyordum Piyer Loti yokuşundan.

Yakınımızın cenazesi mezara indirilirken, toprağa karışan karlara bakarak Titreme Süreyya´ya, ``Ama insan burada çok üşümez mi?'' diye sorduğumu hatırlıyorum. Titreme Süreyya ise benim sorumu hiç duymamış, ``Yahu koskoca mezarlıkta bul bula burayı mı buldunuz? Melek gibi bir insanı, şeytanların yanına yatırmak kadar kötü bir şey olur mu?'' diye kendi kendine söyleniyor, dehşet içinde açılmış gözleriyle yan taraftaki mezarlığa bakıp dualar mırıldanıyordu.

Tören dönüşü o uzun yokuştan aşağı inerken Süreyya Abi çevresindekilere, ``Cellat Mezarlığı gibi lanetli bir yerin yanında defnettiğimiz için rahmetli bizi hiç affetmeyecek'' dedi. O günden sonra hiç aklımdan çıkmadı ``Lanetli Cellat Mezarlığı.''

Bayramlarda tüm Eyüp mezarlıkları dolup taşardı. Kabirlere çiçekler ekilir, ibriklerle sular dökülürdü toprağa. Ama Cellat Mezarlığı´nın hiç ziyaretçisi olmazdı. Osmanlı mezar taşları birer sanat eseridir. Ait olduğu tasavvuf grubunun, bulunduğu mevki ve makamın işaretlerini görmek mümkündür nakış nakış işlenmiş eski mezar taşlarında. Ama cellat mezarlarında ne bir isim vardır, ne ölüm ne doğum tarihi, ne mevki ne de makam işaretleri. Yaklaşık iki-iki buçuk metre uzunluğunda dikdörtgen bir küfeki taşı yükselir topraktan. Hepsi bu kadar.

Reşat Ekrem Koçu´ya göre bu mezarlığın anlamı büyüktür: ``Toplum ahlakımızın en asil örneklerinden biri olarak son derece şayanı dikkattir; cana kıymış bir caniyi, idam ile ölümünden sonra cesedini kabul eden cemiyetimiz, resmi bir görev de olsa, bir ücret karşılığı adam boğan veya kesen celladın ölüsünü mezarlıklarına kabul etmemiş, onlara ayrı bir mezarlık yaptırmıştır.''

Mezarlığın bulunduğu yer eski zaman İstanbul´unun en uç noktasında bulunan Karyağdı Bayırı´nda yer alıyordu. Yani seslerin bittiği, ıssızlığın başladığı noktada. İstanbul´a ilk kar oraya yağar, son kar oradan veda ederdi. Üşümenin merkeziydi Karyağdı Bayırı. Sağlıklarında devletin bitişiğinde, saltanatın hemen yanıbaşında yer alan cellatlar ölünce buraya sürgün edilirdi. Hiç doğmamış gibi isimsiz, hiç yaşamamış gibi biçimsizce gömülür yok sayılırlardı. İstanbul´un en yüksek bayırında, rüzgarların içinde kaybolup giderlerdi.

Prof. Dr. Ahmet Mumcu´nun ``Osmanlı´da Siyaseten Katl'' başlıklı eşsiz eserinde, Topkapı Sarayı içindeki ``Siyaset Çeşmesi'' isimli bir mekandan bahsedilir. Siyaset Çeşmesi´nin bir diğer adı da ``Cellat Çeşmesi''dir. Sultan tarafında suçlu ilan edilenlerin kellesi bu çeşmenin önündeki bir kütükte kesilir, cellat kanlı ellerini bu çeşmede yıkarmış. Siyaset ile katliam yetkisi tek bir kişinin yani sultanın elinde toplandığı için bu çeşmeye Siyaset Çeşmesi denilmiştir. Cellatlar, padişahın uyuduğu sarayın, hemen yüz metre ilerisindeki bu çeşmenin arkasında ikamet ederdi.

Geçenlerde Cellat Mezarlığı´nı bulmak için Piyer Loti´de iki saat dolaştım. Kayboymuştu. Orada burada tek tük birkaç cellat mezarından başka tarihe tanıklık edecek emare kalmamıştı. Azınlığa düşmüş cellat mezarlarının yerinde ise şimdi diğer sıradan ölümlülerin kabirleri yer alıyordu. Cellat kim kurban kim karışmıştı.

Sonra düşündüm, eğer cellatla kurbanı karıştırır, tarihi ortadan kaldırmak için çaba sarfederseniz, sokak aralarındaki mütevazi evlerin altından Hizbullah cellatlarının işkenceyle öldürdüğü insanların çürümüş cesetlerini çıkarırsınız. Cellatların mezarlarıyla kanlı ellerini yıkadıkları çeşmeler ayrı tutulmazsa cellat kim kurban kim karışır.

Hemen karşımızdaki komşu bir cani. Evinin mahzeninde 12 kişiyi boğarak öldüren bu cellat, üst kata çıkıp çocuğunu kucağına alarak, bahçedeki çiçeklerini sulamaya devam ediyor. Cellat mezarları kaybolup gidiyor.

Ersin Kalkan

Ersin Kalkan'in diger yazilarina ulasmak icin lutfen tiklayin..